اتان کولبرگ(Etan Kohlberg)

image_pdfimage_print

اتان کولبرگ (Etan Kohlberg)

اتان کولبرگ [1] اسلام‌شناس و شیعه شناس اسرائیلی متولد 1943 در تل آویو[2] است. در کودکی به موسیقی و پیانو علاقه داشت و به مدرسه فنون و موسیقی نیویورک رفت .در دوره متوسطه به مطالعه زبان‌های عربی و انگلیسی علاقمند شد. پس از اتمام خدمت سربازی وارد دانشگاه عبری[3] اورشلیم شد و در سال‌های 1966 و 1968 به ترتیب درجه کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را با رتبه عالی اخذ کرد. سپس به اکسفورد رفت و در 1971 درجه دکتری را از این دانشگاه کسب کرد. موضوع رساله دکترای کولبرگ جایگاه صحابه نزد شیعیان دوازده امامی بود که آن را تحت نظر ساموئل استرن[4] و ریچارد والزر[5] نوشت. از 1972 به عنوان مدرس در گروه مطالعات زبان عربی دانشگاه عبری اورشلیم مشغول به کار شد و پس از طی کردن دوران دانشیاری و استادی در 1991 به سمت استاد تمامی منصوب شد. زمینه‌های مطالعاتی و درسی او شامل تفسیر قرآن، متون عرفانی، ادبیات شیعی قدیم، شهادت در اسلام در قرون وسطی و بررسی نسخ خطی عربی بود. در این مدت و مابین سال‌های 1987 تا 1989 ریاست مرکز مطالعات آسیایی-آفریقایی مکس شلوسینگر[6] بر عهده داشت. همچنین کلبرگ در دانشگاه‌های یل، پریسنتون و موسسه مطالعات پیشرفته دانشگاه عبری اورشلیم به عنوان استاد میهمان حضور داشته است. او در سال 1993 به عضویت آکادمی ملی علوم اسرائیل[7] در آمد و در از 2001 تا 2007 به نمایندگی از آکادمی در کمیته دائمی علوم انسانی بنیاد علمی اروپا[8] حاضر بود.

کولبرگ تحقیقات و مقالات زیادی در باب تاریخ فکری و عقیدتی فرق اسلامی دارد اما عمده تمرکز او بر روی مذهب شیعه است. نوشته‌هایش در سالهای آغازین بیشتر درباره عرفان و تصوف اسلامی بود و کم کم به سوی تاریخ و عقاید تشییع بخصوص در قرون وسطی امتداد پیدا کرد.

از جمله مقالات او مبحث شهادت در تشیع است که در آن به بررسی مفهوم شهادت ، اجر آخروی شهید و درجات آن و نیز تفاوت میان شهادت و کشته شدن انتحاری که از نقطه نظر شیعه محکوم است، می‌پردازد.

سایر مقالات کلبرگ مرتبط با شیعه دوازده امامی عبارتند از : تفسیر اصطلاح “رافضی” که برای وهن مسلمانان شیعه به کار می‌رود، تقیه و حفظ جان مومنین و دلایل رد و تائید آن، تعریف و تفسیر اصلاح “محدث” و نسبت آن با ائمه شیعی، رجعت و حکمرانی صالحان بر زمین در زمان قیام مهدی(عج)، تولی و تبری به عنوان یکی از ارکان فروع دین، بررسی لغت ” ابوتراب” کنیه امام اول شیعیان و دیدگاه‌ اهل سنت نسبت به آن، ریشه یابی تاریخی امامت و ائمه دوازده‌گانه، مفهوم جهاد در فقه شیعه و تفاوت آن با فقه اهل سنت، نظرات فقهی مختلف شیعه پیرامون فرزند حاصل از روابط نامشروع، جایگاه سایر فرق اسلامی از دیدگاه شیعه.

علاوه بر اینها کولبرگ مقالات زیادی با توجه به احادیث شیعی ارائه داده است و از میان بیش از 400 کتب با تمرکز بروی بیست کتاب مشهور حدیث، مساله  اصلی مورد اختلاف میان اهل تسنن و شیعه در مورد جانشینی پیامبر و جایگاه امام اول شیعیان و صحابه را مورد بررسی قرار داده است. در این مقالات ازروایات راویان حدیث معتبر شیعه بخصوص سید ابن طاووس استفاده کرده و حاصل کار کتابخانه ابن طاووس است.

کولبرگ زندگی‌نامه بیش از 30 تن از علمای شیعه را به رشته تحریر درآورده است که بسیاری از آن‌ها در دایره‌المعارف اسلامی (جلد دوم) و دانشنامه ایران آمده است. همچنین دو مقاله را به تفسیر و قرائت قرآن از  نظر شیعی و با توجه به کتاب “کتاب القراءات” احمد ابن محمد السیاری و یک مقاله به چگونگی مرگ پیامبر اسلام از دیگاه محققان غربی اختصاص داده است. برخی از آثار کلبرگ به عربی ، فارسی و ترکی برگردان شده است.

اتان کولبرگ تاکنون در مراکز علمی مختلفی از جمله انجمن آموزشی مطالعات پیشرفته دانشگاه عبری اورشلیم و انجمن مطالعات پیشرفته دانشگاه پرینستون، کمیته مطالعه عربی آموزش و پرورش اسرائیل و کمیته آموزشی موسسه بن-زوی[9] عضویت داشته و نیز چندین بار به عنوان استاد نمونه دانشگاه انتخاب شده است. همچنین در سال 2008 به پاس دستاوردهای علمی چندین ساله‌ برنده جایزه روچیلد[10] شد.

کتابشناسی :

The Abu Basir tradition: Qur’anic verses on the merits of the      2013
Shi`i views of the death of the Prophet Muhammad. In:      2012
Revelation and Falsification: The Kitab al-qira’at of Ahmad         2009
Trends in Early Imami Shi`i exegetical literature and the    2007
Classical and South Asian Islam: Essays in Honour of Yohanan 2007
Revelation et falsification. Introduction a l’edition du 2005
Vision and the Imams. In:      2003
Martyrs and martyrdom in Classical Islam. In:  2002
Western accounts of the death of the Prophet Muhammad. In:   2000
Early attestations of the term “Ithna-‘ashariyya.”       2000
In praise of the few. In: 2000
“Mot qdoshim ve haqrava `azmit ba’islam ha qlasi.”  1998
Medieval Muslim views on martyrdom. In:        1997
Taqiyya in Shi`a theology and religion.   1995
Shahid.      1995
Authoritative scriptures in early Imami Shi`ism.         1994
A Medieval Muslim Scholar at Work: Ibn Tawus and His    1992
`Ali b. Musa ibn Tawus and his polemic against Sunnism. 1992
Belief and Law in Imami Shi`ism. Aldershot, Variorum       1991
A Melkite physician in Frankish Jerusalem and Ayyubid Damascus:    1988
Imam and community in the pre- Ghayba period.      1988
Western studies of Shi`a Islam.      1987
Aspects of Akhbari thought in the seventeenth and eighteenth   1987
Al-Usul al-arba’umi`a . 1987

__________________________________________________________________
[1] -Etan Kohlberg
[2] -Tel-Aviv
[3] -Hebrew University
[4] – Samuel Stern
[5] – Richard Walzer
[6] – Max Schloessinger
[7] – Israel Academy of Sciences and Humanities
[8] – Humanities of the European Science Foundation
[9] – Ben-Zvi Institute
[10] – Rothschild Prize

سید موسوی