عقل آزاد: در تمرین معنوی فلسفه اسلامی مشاء

image_pdfimage_print

Reason Unbound: On Spiritual Practice in Islamic Peripatetic Philosophy, By Mohammad Azadpur, SUNY Press, 187 p. (2012) ISBN: 9781438437620

عقل آزاد: در تمرین معنوی فلسفه اسلامی مشاء، نوشته محمد آزادپور، انتشارات مرکز ارتباطات علمی دانشگاه ایالتی نیویورک، 187 صفحه (2012) شابک: 9781438437620

نقدی بر برداشت های جدید از فلسفه اسلامی مشاء[1] و تاییدی بر اهمیت فلسفه اسلامی برای فلسفه مدرن.
این اثر جالب توجه، دیدگاهی جدید را در فلسفه اسلامی مشاء ارائه کرده، دریافت های جدید از این تفکر را نقد می نماید و سهم این تفکر را در فلسفه معاصر غرب برجسته می کند. محمد آزادپور نویسنده این اثر، تمرکز خود را بر تفکر فارابی[2] و ابن سینا[3] قرار داده است، کسانی نظیر فیلسوفان یونان باستان و برخی جانشینان آن ها، فلسفه را به عنوان یک سری تمرینات معنوی[4] می دیدند. در هر حال، مشائیون با همتایان یونانی خود در اهمیت دادن به نبوت اختلاف نظر دارند. روایت فلسفه اسلامی از پرورش روح به نقطه ی نبوت، دورنماهایی جدید از تجربه عقلی و وهمی را آشکار می سازد و کرامتی اسثنائی و همچنین آزادی را به فیلسوفان اعطا می کند. نویسنده با اشاره به هر دو فلسفه اسلامی و غربی، بحث می کند که چگونه تفکراسلامی مشاء می تواند پادزهری را برای برخی مشکلات فلسفه مدرن فراهم آورد. این اثر، مشتمل بر بحثی در رابطه با توسعه تفکر اخیر فلسفه اسلامی مشاء نیز هست.
«منطق رها» اثری است که به وضوح مورد علاقه دانش پژوهان و محققان تاریخ فلسفه اسلامی قرار دارد، این اثر همچنین مورد نظر کسانی است که به دنبال بهره برداری فلسفه اسلامی و فلسفه سنتی اروپایی از یکدیگر هستند.

فهرست محتوا:

  • تشکر و قدردانی
  • مقدمه: فلسفه اسلامی و بحران عقل گرایی مدرن
  1. ورای شرق شناسی و خردگرایی آکادمی: نقدی بر قرائت های متعارف از فلسفه اسلامی

1.1. فلسفه به عنوان تمرینی از تمرینات معنوی
1.2. قرائت های متعارف از فلسفه اسلامی

  1. برای خود اشیاء: کربِن[5] و هایدگر[6] در دسترسی پدیدار شناسانه
    • پدیدارشناسی هنری کربِن
    • پدیدارشناسی هایدگر
    • دو روش معاصر در پدیدارشناسی هایدگر
    • بازگشت به کربِن
  2. از خود اشیاء تا نبوت: کشف فلسفی در حکمت مشاء
    • مبانی اخلاقی فلسفه اسلامی
    • تصرف فارابی در اخلاق اسلامی[7]
    • تصرف فلسفی فارابی در پیامبر شناسی اسلامی
    • پذیرش مفهوم عقلِ فعال در سنت فلسفی اسلامی
    • فارابی در دین و سیاست
    • ابن سینا در فلیسیتی فلسفی[8]
    • ابن سینا در نبوت عقلائی
  3. تربیت کردن توهم[9]: عقل، توهم و نبوت
    • تخیل نبوی
    • زیبا و بلند مرتبه
    • قبل و بعد از کانت[10]
    • ابن سینا در توسعه شاعرانه تخیل[11]
  4. رویای کلامی: الحاد تصوری و فکری
    • غزالی[12] در رویاها
    • غزالی و ابن سینا در تفسیر مظاهر نبوی
    • حمله غزالی در مقابل مشائیان و نسبت بدعت[13] گذاری به آن ها و پاسخ ابن رشد[14]
  5. تناهی، ضمیر و نمونه بشری[15]: مقایسه ای میان فلسفه اسلامی و پدیدارشناسی اسلامی
    • بودن- در راه- خارج شدن- مرگ[16]: جاودانگی روح در حکمت مشاء
    • وجدان و عقل فعال
    • پارادایم های تقلید: مثال های الهی و قهرمانان وجودی
  • نتیجه گیری: اهمیت حکمت مشاء برای فلسفه مدرن در غرب و تاثیر آن در فلسفه اسلامی متاخر
  1. حکمت اسلامی مشاء و مخصمه فلسفه مدرن غربی
  2. حکمت مشاء در فلسفه اسلامی متاخر
  • یادداشت
  • کتاب شناسی
  • فهرست

مجتبی علی پور

_____________________________________________________________

[1] Islamic Peripatetic philosophy
[2] Alfarabi
[3] Avicenna
[4]  spiritual exercises
[5] Henry Corbin
[6] Heidegger
[7] Islamic Ethics
[8] Philosophical Felicity
[9] Imagination
[10] Kant
[11] Imagination
[12] Ghazali
[13] Heresy
[14] Averroes
[15] Human Finitude, Conscience, and Exemplarity
[16] Being-Toward-Beyond-Death